BMW 850i: lange afstanden beginnen bij weinig toeren

Zes versnellingen in een coupé met twaalf cilinders: bij de BMW 850i was dat niet uitsluitend een recept voor harder accelereren. Juist de hoogste versnelling vertelt wat deze auto moest kunnen. Op lange trajecten mocht de motor zich op de achtergrond houden, terwijl er voldoende reserve overbleef om tempo te maken. De oorspronkelijke 8-serie benaderde reizen daarmee als een oefening in het verminderen van inspanning. Niet door de bestuurder buiten spel te zetten, maar door aandrijving, luchtweerstand en bediening zorgvuldig op elkaar af te stemmen.

Toen BMW de 8-serie in 1989 presenteerde, kreeg de nieuwe coupé de interne aanduiding E31. Hij volgde op het tijdperk van de eerste 6-serie, maar schoof nadrukkelijk op richting een duurdere, technisch ambitieuzere klasse. De 850i verscheen met een vijf liter grote V12 van 300 pk, gekoppeld aan een handgeschakelde zesbak of een viertrapsautomaat. Dat vermogen klinkt inmiddels minder uitzonderlijk dan destijds. Voor zijn oorspronkelijke opdracht is vooral belangrijk hoe de motor het leverde: zonder dat voortdurend hoge toerentallen nodig waren.

Een V12 heeft door zijn constructie een zeer gelijkmatige loop, met kort op elkaar volgende arbeidsslagen. Dat past bij een reisauto waarin mechanische onrust vermoeiender kan zijn dan een bescheiden acceleratiecijfer. BMW combineerde die motor bij de handgeschakelde uitvoering met een lange zesde versnelling, zodat het toerental bij kruissnelheid laag kon blijven. Wie vervolgens maximale versnelling wilde, moest terugschakelen. Daar zit een wezenlijk onderscheid: een lange overbrenging maakt een auto niet vanzelf sneller of zuiniger, maar kan onder geschikte omstandigheden wel rust brengen.

Diezelfde gerichtheid op een ontspannen hoog reistempo is zichtbaar in de carrosserie. De lage neus met klapkoplampen en de vloeiende daklijn geven de 850i een kleiner frontaal gebaar dan zijn forse afmetingen doen vermoeden. Met de zijruiten omlaag ontbreekt bovendien een vaste middenstijl tussen de raamopeningen, waardoor het profiel opmerkelijk open wordt. Binnen veranderde BMW de uitgangspunten niet volledig: de middenconsole richt zich naar de bestuurder. Achter de futuristische buitenkant bleef daarmee een herkenbare gedachte bestaan: belangrijke bediening hoort overzichtelijk bij degene achter het stuur.

Voor liefhebbers die zo’n 850i als reisauto willen gebruiken, verdient juist de technische samenhang aandacht. Elektronische gasklepbediening, uitgebreide comfortuitrusting en een complexe aandrijflijn vragen om meer dan een gezonde motor alleen. Een correct werkende klimaatregeling en goed sluitende zijruiten bepalen op een lange dag minstens zo direct het comfort. Ook onderstelrubbers, dempers en banden verdienen onderzoek. Slijtage kan de bedoelde koersrust aantasten zonder dat de auto meteen duidelijk defect aanvoelt. Een aankoopkeuring en aantoonbaar onderhoud zijn daarom relevanter dan een indrukwekkende uitrustingslijst.

De aantrekkingskracht van de 850i ligt uiteindelijk in een inmiddels ongebruikelijke combinatie: een atmosferische twaalfcilinder, desgewenst zelf schakelen en een carrosserie die voor lange trajecten is ontworpen. Hij vraagt wel om realistische verwachtingen. De achterbank is geen volwaardige vervanging voor de ruimte van een grote sedan, en lage toerentallen maken een zware V12-coupé nog niet goedkoop in gebruik. Maar als technisch verzorgde reisauto heeft hij een helder karakter. Zijn overtuigingskracht zit niet in voortdurend laten merken wat hij kan, maar in hoeveel daarvan onderweg beschikbaar blijft.