Ferrari FF: waarom de achterklep een technische omwenteling verraadt

De achterruit van de Ferrari FF gaat mee omhoog wanneer de bagageruimte wordt geopend. Het is een alledaags detail op een auto waarin vrijwel niets alledaags lijkt: onder de lange motorkap ligt een atmosferische twaalfcilinder, achter de voorstoelen staan twee afzonderlijke zitplaatsen. Die grote achterklep maakt meteen duidelijk waar de FF om draait. Ferrari wilde hier niet uitsluitend een indrukwekkende aankomst organiseren, maar ook ruimte maken voor wat er onderweg mee moet.

Bij zijn introductie in 2011 volgde de FF de 612 Scaglietti op als Ferrari voor vier inzittenden. De naam staat voor Ferrari Four, een verwijzing naar zowel de zitplaatsen als de aangedreven wielen. Vooral dat laatste was een fundamentele verandering: nooit eerder had een in serie gebouwde Ferrari vierwielaandrijving gekregen. Het door Pininfarina getekende shooting-brakekoetswerk maakte die koerswijziging zichtbaar. In plaats van een klassieke coupé met afzonderlijke kofferruimte kwam er een lang doorlopend dak met een steil afgesneden achterzijde.

Onder die vorm schuilt een ongebruikelijke oplossing voor een bekend probleem. Vierwielaandrijving voegt doorgaans gewicht en aandrijfcomponenten toe, terwijl Ferrari juist de massaverdeling van een sportwagen wilde behouden. De FF heeft daarom zijn zeventraps versnellingsbak met dubbele koppeling achterin en een aparte, compacte aandrijfeenheid aan de voorkant van de motor. Die voorste eenheid, onderdeel van het 4RM-systeem, ondersteunt de voorwielen via geregelde koppelingen. Zij werkt alleen in de eerste vier versnellingen; daarboven is de FF achterwielaangedreven.

De motor bleef ondertussen nadrukkelijk trouw aan een andere merktraditie. De 6,3-liter V12 levert 660 pk, zonder turbo’s. Dat is relevant omdat de FF zijn ruimere inzetbaarheid niet verkreeg door het karakter van zijn krachtbron af te zwakken. De motor ligt voorin, maar ver naar achteren geplaatst om de gewichtsverdeling te helpen. Zo ontstaat een interessante tegenstelling: het koetswerk suggereert reisgemak, terwijl de mechanische opbouw nog steeds wordt bepaald door de eisen van een snelle, evenwichtig opgebouwde gran turismo.

Voor gebruikers zit de grootste verandering niet in dat vermogen, maar achter hun schouders. De achterste zitplaatsen bieden wezenlijk meer gebruiksmogelijkheden dan de noodzitjes van veel sportcoupés. Bovendien kunnen de achterste rugleuningen worden neergeklapt, zodat ook langere bagage mee kan. De hoge daklijn ondersteunt die functie, al levert zij niet vanuit iedere hoek een even licht silhouet op. Juist daarin onderscheidt de FF zich: zijn proporties laten zien dat ruimte daadwerkelijk onderdeel van de ontwerpopdracht was, niet slechts een argument achteraf.

Voor liefhebbers maakt die samenhang de FF interessant als alternatief voor de gebruikelijke exclusieve reisauto. Hij biedt extra tractie zonder het hoge koetswerk van een SUV, maar blijft laag en is geen terreinwagen. Ook maakt zijn veelzijdigheid de geavanceerde aandrijflijn niet eenvoudiger: bij een gebruikt exemplaar verdienen onderhoudshistorie en specialistische inspectie nadrukkelijk aandacht. De betekenis van de FF ligt uiteindelijk in zijn consequente afwijking. Ferrari behield de twaalfcilinder, maar veranderde vrijwel alles wat nodig was om er met vier personen iets aan te hebben.